Günlük hayatta sıkça kullanılan “Kansızlığım var, demir kullanayım” yaklaşımının her hasta için doğru olmadığını ifade eden Doç. Dr. Aysun Şentürk Yıkılmaz; ” Aneminin ortaya çıkmasında birçok farklı neden olabilir. Demir eksikliği bunların başında gelir. Bunun yanında B 12 ve folat eksiklikleri, kronik hastalıklar ve inflamasyon, böbrek hastalıkları, kan kayıpları, bazı enfeksiyonlar, ilaçlar ve kalıtsal kan hastalıkları anemiye yol açabilir. Özellikle Türkiye açısından talasemi taşıyıcılığını da unutmamak gerekir. Demir eksikliği ile talasemi taşıyıcılığının birbirine benzeyen kan sayımı özellikleri olabilir ve bu nedenle her mikrositer anemide doğrudan demir tedavisine başlamak doğru yaklaşım değildir” dedi.
Demir eksikliğinin yalnızca yetersiz demir alımından kaynaklanmadığını belirten Doç. Dr. Aysun Şentürk Yıkılmaz; ” Yetersiz demir alımı, artmış ihtiyaç, emilim bozuklukları veya kronik kan kayıpları da demir eksikliğine neden olabilir. Özellikle erişkin bir kişide yeni ortaya çıkan ve tekrarlayan demir eksikliğinde sadece demir vermekle yetinmemek gerekir. Demir neden eksildi sorusunun da yanıtlanması gerekir. Kadınlarda yoğun adet kanamaları da önemli bir demir eksikliği olabilir. Özellikle erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda açıklanamayan demir eksikliği saptandığında gastrointestinal sistemden kaynaklanabilecek kronik kan kayıplarının da araştırılması gerekir” dedi.
‘Doğru tedavi, doğru tanıyla başlar’
Nedeni açıklanamayan, tekrarlayan veya tedaviye rağmen düzelmeyen anemilerde hematoloji değerlendirmesinin önemine değinen Doç. Dr. Aysun Şentürk Yıkılmaz; ” Özellikle demir tedavisine rağmen düzelmeyen anemilerde, birden fazla kan hücresinde düşüklük olduğunda, kan sayımında belirgin veya olağandışı bulgular bulunduğunda, ailede talasemi veya başka kalıtsal kan hastalıkları öyküsü olduğunda hematoloji uzmanının değerlendirmesi gerekebilir. Ayrıca anemiye açıklanamayan kilo kaybı, ateş, gece terlemesi, lenf bezi büyümesi, tekrarlayan enfeksiyonlar veya kanama gibi bulgular eşlik ediyorsa daha ayrıntılı değerlendirme yapılmalıdır. Kansızlığı yalnızca hemoglobin değerini yükseltilecek bir laboratuvar sonucu olarak görmemek gerekir. Önemli olan hemoglobini yükseltmek kadar, hatta çoğu zaman daha önemlisi, hastanın neden anemik olduğunu ortaya koymaktır. Çünkü aynı hemoglobin değerine sahip iki hastanın tedavisi tamamen farklı olabilir. Bir hastanın demire ihtiyacı olabilirken, başka bir hastanın B12 tedavisine, kan kaybının araştırılmasına, talasemi açısından değerlendirmeye veya tamamen farklı bir tedavi yaklaşımına ihtiyacı olabilir. Doğru tedavi, doğru tanıyla başlar. Bu nedenle kansızlığınız varsa kendi kendinize uzun süre demir kullanmak yerine, aneminin nedenini anlamaya çalışmak en doğru yaklaşımdır” dedi.
